سینما همیشه

تحلیل (اودیپوس در کولونوس ) در دوران چند هندوانه گی

cinemagar1364 — Tue, 05 Feb 2008 22:59:18 GMT

این روز ها و در طی این مسابقه ی یک نفره که با خودم شروع کرده ام (برای برداشتن چند هندوانه با یک دست ) آنقدر درگیر کارم که رسیدن به امور این وبلاگ برایم سخت شده و این دوره ی سختی احتمالاً تا نوروز ادامه خواهد داشت به همین جهت و در راستای آب بستن و ایجاد پست جدید چاره ای ندارم جز قرار دادن یکی از تکالیف روزمره ام برای این پست .

تحلیل ِ سر دستی ِ نمایشنامه ی ِ اودیپوس در کولونوس

( oedipus at colonus )

نوشته ی

سوفوکل

Sophocles

شفاف سازی

cinemagar1364 — Sun, 25 Nov 2007 00:33:18 GMT

حاصل فعالیت های نوشتاری حقیردرآبانماه دو داستان بود که یکی در شلوغی رفت وآمد مفقود شد ودیگری توسط والده ی گرام(صد البته به سهو ) در کیسه ی زباله به دستان شریف سرایدار سپرده شد تا توازن بازیافت کاغذ در کشور بر هم نخورد، باری پس از یک سال تلاش بی وقفه انتشارات ...با چاپ پژوهش من درباره ی آب در اساطیر و فرهنگ عامه ی ایران موافقت کرد .امیدوارم به زودی کارهای فنی کتاب به اتمام برسد و در همین وبلاگ خسته ام درباره اش بیشتر بنویسم ،اما فی الحال چکیده ای از فصل پنجم کتاب را در اینجا می آورم

آب به مثابه عنصري قدسي در تاريخ اديان

چنان چه در تاريخ اديان سرك بكشيم آب همواره يا به عنوان عنصري مقدس و يا به شكلي در آنها وجود داشته است و اگر در احكام آن دين نبوده است به گونه اي در تاريخچه ي آن دين و يا روند تاريخي آن و يا در زندگاني پيامبر آن به شكل آيه و نشانه اي نمود پيدا كرده است.اگر به شكل ترتيبي و به نمونه هاي شاخص نظري بيفكنيم:

1.نوح نبي پس از ان كه دين خود را بر مردمانش عرضه كرد و وقعي به آن نگذاردند و در انجام و اقدام به گناه مداومت ورزيدند؛ به فرمان خدا كشتي معروفش را ساخت و از جانور و جاندار هرچه بود جفتي در آن جاي داد و اصحاب مومنش را سوار بر كشتي كرد و در آن هنگامه كه قهر الهي شروع مي شد از تنور خانه اش آب جاري شد و او دانست كه زمان سوار شدن به كشتي فرا رسيده است و آب سرتاسر كره ي خاك را فرا گرفت و از هر گونه ناپاكي و پلشتي تطهيرش كرد.

2.ابراهيم خليل هاجر را فرمود كه به همراه اسماعيل ذبيح كه كودكي خرد بود از قبيله دور شوند،هاجر سر به اطاعت برداشت و در آن هنگام كه عطش و خستگي بر او چيره گشت در بيابان هاي مكه به فرمان خداوند چشمه اي جوشيد(كه زمزم اش مي ناميم) و او و كودكش را سيراب كرد.

3. چون موسي كليم به دنيا آمد مادرش از بيم فرعون كه فرمان به قتل نوزادان ذكور داده بود به اذن خداوند به نيل اش افكند و آسيه همسر فرعون از آبش بگرفت.بانو پروين اعتصامي در مثنوي لطف حق به زيبايي بيان كرده است:

مادر موسي چو موسي را به نيل

در فكند از گفته ي رب جليل

خود زساحل كرد با حسرت نگاه

گفت كاي فرزند خرد بيگناه

گر فراموشت كند لطف خداي

چون رهي زين كشتي بي ناخداي

گر نيارد ايزد پاكت به ياد

آب،خاكت را دهد ناگه به باد

وحي آمد كاين چه فكر باطل است

رهروي مااينك اندرمنزل است

پرده ي شك را برانداز از ميان

تا ببيني سود كردي يا زيان

ما گرفتيم آنچه را انداختي

دست حق را ديدي و نشناختي

درتو تنها عشق و مهر مادريست

شيوه ما عدل و بنده پروريست

نيست بازي كار حق خود را مباز

آن چه برديم از تو باز آريم باز

سطح آب از گاهوارش خوشتر است

دايه اش سيلاب و موجش مادر است ...

و چون موسي به نبوت رسيد به قصد تبليغ دين خداوند به نزد فرعون رفت و فرعون دين او را نپذيرفت ؛ آب مصر به رنگ خون شد و فرزند فرعون بمرد.

فرعون از در تعقيب موسي و بني اسرائيل در آمد موسي عصاي خود را به آب زد و رود نيل به دو نيم شد؛بني اسرائيل بگذشتند و چون سپاهيان فرعون عزم گذر كردند رود به حال اول برگشت و همگي شان غرق شدند.

4.حضرت عيسي بن مريم به روايتي در كنار چشمه اي و درخت نخلي به دنيا آمد و در ايين مسيحيت غسل تعميد از جايگاهي رفيع برخوردار است.در سرودي سرياني از افراهيم يكي از آباء كليسا ؛ كه در آن روي سخن با عيساي رهايش دهنده(كه بي نطفه از مادر زاييده شده) است؛چنين گفته مي شود" اي ارمغان گرانبها كه با غواص امده اي..... مادر تو دوشيزه ي آب هاست. در قرآن آمده است :

پس مريم به ان پسر بار برداشت و به جاي دور خلوت گزيد.انگاه كه او را درد زاييدن فرا رسيد زير شاخ درخت خرمايي رفت و از شدت حزن و اندوه با خود مي گفت اي كاش من از اين پيش مرده بودم و از صفحه ي عالم به كلي نامم فراموش شده بود. از زير آندرخت فرزندش عيسي او /را ندا كرد كه غمگين مباش كه خداي تو از زير قدم تو چشمه ي ابي را جاري كرد. اي مريم شاخ درخت را حركت ده تا از آن براي تو رطب تازه فرو ريزد.پس از اين رطب تناول كن و از اين چشمه بياشام و چشم خود به عيسي روشن دار هر كس از جنس بشر را كه ببيني با او بگو كه براي خدا نذر روزه ي سكوت كرده ام و با هيچ كس هرگز سخن نخواهم گفت.

5. يحيي پيامبر(فرزند زكريا كه تولدش در پيري والدين خود ايه و نشانه اي از سوي خداوند بود) بندگان خدا را غسل تعميد مي داد و به يحيي تعميد دهنده مشهور است.

6. سليمان نبي هنگامي كه به لقاء حق نزديك مي شد عاصف بن برخيا (وزير خردمندش) را مامور كرد تا انگشتري معروفش را كه بوسيله ي آن جهان را مسخر كرده بود به دريا بيفكند.

7.خضر نبي كه بعضي همان ادريس نبي يا اخنوع مي دانندش و پيامبر زنده است يكي از معجزاتش راه رفتن به روي آب است و البته همه داستان همراهي حضرت موسي با او را مي دانيم كه در همان روايت كودكي را مي كشد ديواري را ويران مي كند و پس از سوراخ كردن كشتي به همراه موسي قدم زنان بر روي آب دور مي شوند.

.8به موجب اوستا ، توامان يا همزاد مادر زندگی نيايش آب زندگی است . بدان جهت که زرتشت در نگرش انديشه ای خود دريافت که آب به عنوان حامل زندگی، از خاک کم اهميت تر نمی باشد و خاک فقط در مجاورت و با حضور رطوبت است که حمل بر می دارد و ثمر می دهد . رطوبت عنصر سحر آميزی است که خاک را قادر می نمايد تا توليد شکل اوليه همه تظاهرات زندگی به منصه ظهور رساند . بنابر انديشه ها و يادکردهای زرتشت ، رطوبت است که در شکل گرفتن و جوانه زدن و شکفتن دانه ها ( تخم ها ) و در اپرم جانوران نقش داشته و وجود دارد . همين عنصر در جريانهای زيرزمينی ، در جويبارها ، رودخانه ها ، اقيانوس و باران ، شکل دهنده و به ثمر رساننده زندگی گياهی ، جانوری و انسانی است .

برابر با آنچه که از سرودهای اوستايی درباره نياي (( آب زندگی )) برمی آيد ، جلوه های گوناگون گردش آب در طبيعت توصيف شده است و اين چنين جريانی در مقياسی کوچک تر به گونه گردش خون در ساختمان همه موجودات زنده وجود دارد .

9. پيامبر اكرم (ص) همواره بر طهارت و لزوم تطهير تاكيد مي نمود و آب به عنوان مايه ي تطهير در اسلام همواره از جايگاه وي‍‍‍ژه اي برخوردار بوده است(كه در جاي خود به تفصيل به آن خواهيم پرداخت) در علل الشرايع باب 312 حديث 1 در ضمن حديث قدسي معراج آمده است:

سپس پروردگار عزوجل فرمود اي محمد دست خود را پيش ببر تا آبي كه از ساق راست عرش من جاريست به تو رسد پس آب فروريخت و من دست راست خود را به آن زدم و از اين رو وضو با دست راست آغاز شد سپس فرمود اي محمد آن آب را بگير و با آن روي خود بشور. و نحوه ي شستن را به حضرتش تعليم داد زيرا تو مي خواهي در حال پاكي به عظمت من نظر كني پس ذراع راست و ذراع چپ را بشوي كه تو مي خواهي با دو دستت كلام من را دريافت كني و نحوه ي شستن را تعليم داد و با باقيمانده ي آب دستانت؛سرت و دو پايت راتا قوزك مسح كن و نحوه ي مسح سر و پا را به او آموخت.

فرمود من مي خواهم سرت را مسح كنم و بر تو مبارك گردانم و اما مسح بر دو پايت براي اين است كه مي خواهم قدمت را به جايي بگذارم كه پيش از تو كسي به آن پا نگذاشته است .و پس از تو بر آن پا نخواهد گذاشت. « لَّا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ » يعني : جز مطهران حق دست زدن به چيزهاي مطهر را ندارند .

بعضي از اهل معرفت گويند كه طهور است كه سر حياتي است كه ان اصل علم است براي مشاهده ي حي و قيوم تعالي.قال تعالي و ما انزلنا من اسمائ ما ان طهورا بالنهيه(فرقان آيه49) بر شما از اسمان اب فرو مي اورم تا تطهير كنيد و پليدي شيطان را از شما بزدايد(انفال 11) از اب هر چيز زنده را آفريديم(انبيا30) به آب نزديك شو همانند آن كه به رحمت خدا نزديك ميشوي(مصباح الشريعه باب7)ابواب وضو

...واین قصه سر دراز دارد

تقسیم شادی ها

cinemagar1364 — Sun, 23 Sep 2007 20:25:18 GMT

فردا برای من روز خاصی است ،از معدود روزهایی که دوست دارم سروقت به دانشگاه برسم ،فردا اولین جلسه ی کلاس داستان نویسی را با استاد امیر حسن چهلتن دارم وچون نمی توانم شادی و سرخوشی ام را از این بابت پنهان کنم با نوشتن این پست با شما قسمتش می کنم

نامه ای به عمو جان در باب تراکم ساختمانی(کوته نوشت)

cinemagar1364 — Sat, 22 Sep 2007 23:05:18 GMT

– هوا ابری بود وبغض آلود مرد جوان پیشتر بعکس عامه به چشم وطلب باران بقدم زدنی های طولانی می رفت و اگر باران می گرفت زیر لب شعرخوانی می کرد به چنان لطافتی که توگویی ذکر شبی ،آسمان بود، دل او و بارش عشق . رگبار خاطرات وچه عشق های سرخورده و یا در سینه مانده وچه خیابان های یک طرفه ی بی درخت و...و...و...

اما دیگر او را پای رفتن نبود ،واین ایستایی سببی جز از ضعف داشت باران وشعر وعشق دیگر فاقد آن وجاهت وشرافتی بودند که اورا سببی باشند . کنار پنجره ایستاده بود وسعی داشت تا فاصله ی یازده طبقه ایش با زمین را از راهی "بغیر از آسانسور و راه پله کم کند" اما به ناگاه پیش ازرسیدن به هر نوع پاسخی برای معمای "کم کردن فاصله بدون دخالت آسانسور وراه پله" تصیمیم گرفت به عموی عزیز ، آخرین فامیل بازمانده اش ،کسی که گذر ایام ذره ای از ایمان به آرمان هایش در باب جامعه ی بی طبقه نکاسته ، نامه ای بنویسد . بیدرنگ کاغذ وقلمی دست وپا وشروع به نوشتن کرد.

« سلام عموی عزیز داشتم روی فرضیه ای درباب طی کردن مسافت فارغ از مرکب و راه کار می کردم که به ناگاه چهره یتان در نظرم آمد و تصمیم گرفتم ورق پاره ای برایتان قلمی کنم.

می دانید عمو جان در خرابه های آرمان شهر بی طبقه ای که شما درآن سر می کنید ( ومقرر بود انسان درآن تنها دو ساعت در روز کار کند وبیست ودو ساعت بقیه را به لیجر§ بپردازد و شعر بگوید وبنویسد وعشق بورزد و ... ونفس بکشد) تراکم یک مسئله ی اساسیست و آمار وارقام ونشان می دهند که یک جای محاسبات غلط از آب درآمده و به قول بچه های محله ی کشتارگاه (که آن شاعره ی جوانمرگ درباره ی شان گفته: ) که خاک باغچه هاشان هم خونیست وآب حوض هاشان هم خونیست وتخت کفش هاشان هم خونیست... نشد که بشه ، بی طبقه گی باعث کمبود جا برای زیستن شده ، ارسطو علیه الرحمه بر وحدت زمان ،مکان وموضوع تأکید کرده ودر جامعه ی بی طبقه فرد مورد احترامیست بنابراین به میزان کمبود مکان زمان نیز کم است پس کمبود وقت نیز بیداد می کند وبه همان میزان که این دو کم هستند وکمبود شان بیداد می کند موضوع نیز کم است و کمبودش بی داد می کند وهر موضوعی نیاز مند ایده ایست که باتوجه به آن وحدت کذائی در جامعه ی بی طبقه کمبود ایده هم احساس می شود . بله ایده ! ایده ای برای زندگی کردن – نوشتن – خندیدن – گریستن – نفرت – عشق ورزی – دوست داشتن فامیل وبالأ خره رفاقت .

مثالی از علاقه ی مشترک مان می آورم : مشکل سینمای ایران همانطور که می دانید فیلمنامه است و فیلمنامه ی خوب چه می خواهد ؟ معلوم است دیگرموضوع خوب و مضوع خوب به چه نیاز دارد؟ صد البته به ایده وایده هم که با آن وحدت کذا وکذا در ارتباط است ...وباید نتیجه گرفت آنهم از نوع اخلاقی اش که باز هم با آن وحدت ِ ک...

پس فارغ از نتیجه گیری دریغی نیست که ما در این جامعه ی بی طبقه سال به سال همدیگر را نبینیم وصحبتی نکنیم ویا حتی از هم بی خبر بمانیم تنها یک سری نشانه ها ویادها می مانند که البته مادرمرده ها همگی شان سر گشته اند ، امّا چه می شود کرد ، شهرداری حالا حالاها تراکم نخواهد فروخت و به همین ها باید ساخت .

اوه راستی داشت یادم می رفت، شما خوبید ؟ زن عمو چطورند؟ اگر ازاحوالات من بخواهید...»

– قلم را زمین گذاشت چون احوالات خودش را شخصی تر ازآن می دانست که حتی برای فامیلی بنویسد پس به سرعت فکر کردن به معمای خود را از سرگرفت . چند لحظه بعد سایه هایی را بالای سر خودش احساس می کرد او معما را حل کرده بود.

§ leisure: تن آسائی،فرصت ، مجال ، وقت کافی، فراغت

خامه شعر1

cinemagar1364 — Wed, 19 Sep 2007 22:15:18 GMT

هنوز نمی دونم چرا برای این پست چرندیات زیر رو انتخاب کردم اما میخوام غلط هاش رو به احساس پشتش ببخشید

از روز های رفته بی آه ِ نای و افسوس

بگذر مپرس از راه که خاکی است یا شوس

از سنگ و خار ِ در راه زخمی بگیر در پای

تا راوی دلیران گردی چو شاعر ِ طوس

***

سحر از عشق تو بیتاب گشتم

نماز عشق بردم خواب گشتم

حریم عشق تو گرم و دل انگیز

من اما شمع بودم آب گشتم

***

منظور من از عشق تو این بی خبری بود

بیداری شب، خواب به وقت سحری بود

بسته است زبان ورد زبان همه مردم

این است که این عاشق عجب ساده سری بود

موبایل:دیروز/امروز؟(یک قاب کوچک از تهران)

cinemagar1364 — Sat, 18 Aug 2007 21:24:18 GMT

یک روز سرد اواخر پائیز بود .پسرک روی پای پدرش نشسته بود

- بابا اون چیه تو دست ِ آقاهه

- موبایله پسرم

- موبایل چیه؟

- یه جور تلفنه

- تلفن؟

- آره تلفن یادت نمیاد ؟بامامان میری خونه ی رباب خانوم زنگ می زنین به آقاجون؟...

- از سر کوچه ام باآقاجون حرف میزنیم...

- آره

یعنی هر کی از اینا داره دیگه نمیره خونه ی رباب خانوم؟

/راننده ازآیینه اش نگاه تلخی به پسرک وپدرش انداخت وبرای لحظه ای نگاهش با پدر تلاقی کرد ،هردو نگاهشان را از هم دزدیدند

ـ آ...آره

- تو چرا از اینا نداری؟

- ن...ن... ندارم دیگه

- چرا

- آخه گرونه بابا ،پول ندارم دعاکن بابا پول دارشه بخره

- یعنی تا پولدار نشی نمی خری؟

/مرد میانسالی که روی صندلی جلو نشسته بود چشم هایش را بست وسری تکان داد و زنی افاده ای که آنطرف نشسته بود با نگاهی تحقیرآمیز آوایی تولید کرد :چیش... و من عکس گرفتم/

ـ .؟.

/.؟./

عدد فرد=پایان پژوهش(روان داستان)

cinemagar1364 — Fri, 20 Jul 2007 14:05:18 GMT

خیلی وقت ِ پیش در خیلی خیلی بچگی ام سعی کردم در طی ِ یک پروسۀ اساسمند پژوهشی دنیای اطرافم را شناسایی و از زوایای ِ مختلف مورد بررسی قرار دهم آن هم در حالی که من با مشکل کمبود مفرط ِ زمان مواجه بودم و انتقالم از شیرخوارگاه به بخش ِ کودکان نو پا در مهد کودک (که 8 ساعت از روز را در آن می گذراندم) و افزایش ِ فضای اطرافم از تخت" یک در یک" به اتاقی با وسعت" شش در پنج "متر ونیز افزایش دوستانم از خودم به بیست و پنج نفر مرا دچار یک بحران مقیاسی کرده بود .این تغییر اندازه ی جهان اطراف برای من یک بیگ بنگ بود ومنطق استدلالی که من به آن قائل آن بودم هم تأییدش می کرد زیرا که سایز پمپرزم نیز بزرگ شده بود و... من با صبری ایوب وار تمامی این بحران ها وانفجارها را تحمل می کردم وسعی ام بر آن بود تا در روش شناسی ِ پروسۀ اساسمند ِ علمی ام خللی ایجاد نشود، مشکلات تمامی نداشت ، من باید آزمایشاتم را بروی کسی جز خودم انجام می دادم و امکان آگهی دادن هم نداشتم ، چه می توانستم بکنم؟ ناچار به این خیال خام افتادم که یکی از بیست و پنج نفر دوستم در بخش نوپایان را دعوت به همکاری کنم اما به زودی متوجّه شدم که آمار من مخدوش است زیرا که یک نفر از میان آنها مربی مهد کودک بود ودر واقع تعداد کودکان با من به بیست و پنج می رسید . به سرعت مشغول تحقیق وتفحص از میان بیست وچهار نفر دیگر شدم و با واقعیّتی تلخ مواجه شدم ، دوازده نفر از جمع دوستانم مانند من از جنس مذکر بودند و متأسفانه پروسۀ اساسمندشان زود تر از من شروع کرده بودند ودر نتیجه دوازده نفر دیگر که لزومی ندارد در مورد جنسیّت شان ابهام زدایی کنم پیش از فراخوان من در آزمایشی دیگر داوطلب شده بودند . پروسۀ اساسمند من تا مدّتی متوقف و مسکوت ماند تا آنکه روزی زن ومرد همسایه مان بعد از دعوایی طولانی با سابقه ای هم پایه ی نبرد مسکو تصمیم گرفتند پس از رفتن به یک جواهر فروشی ، قطعنامۀ 508 را امضاء کنند والخ... دراین میان مشکلی وجود داشت دختر نوپایشان بدلیل فقر فرهنگی پدر ومادر ساعات خوابش مختل بود وتازه خوابیده بود . پس به ناچار نوزاد خفته شان را به مادر من سپردند و رفتند . من تازه از خواب بیدار شده بودم ،ساعت خوابم کاملآً منظم بود ودر آن لحظه به مسائل ذهنی تر مانند اثر پروانه ای(effect butterfly) که به آزمایش احتیاج نداشت فکر می کردم ، ساعتی به همین منوال گذشت تا آنکه نوپای خفته بیدار شد و بهانه ی مادرش را گرفت ، مادرم مرا به خاله بازی وسرگرم کردن او مأمور کرد و رفت تا با صد وشانزدهمین نفر از آشنایانش(ازابتدای روز تا آن لحظه تماس تلفن برقرار کند ودعوای زن وشوهر همسایه و سپردن نوپایشان را خبرندهد بلکه به نقد بکشد . مدتی از زمان من ونوپای همسایه به آشنایی وگفت شنود های ایدئولوژیک گذشت تا آنکه وارد یک مسئلۀ چالش برانگیز شدیم وآن اولین بحران ِ بیگ بنگ ِ زندگی مان بود ،درحین طرح مسئله او از خانه دار بودن مادرش که سبب شده بود نتواند در هیچ آزمایش و فعالیّت اجتماعی شرکت کند بشدّت گله کرد و من هم از بن بست عدد فرد وتوقف پروسۀ اساسمند ام سخن گفتم ومنطق دیالکتیک ِ حاکم بر بحث مان باعث از سر گیری پروسۀاساسمند پژوهشی ام شد که به یمن تماس صدو هفده ام ِ مادرم با پیشرفت مطلولبی ادامه می یافت ... به ناگاه سایه ای بزگ آزمایشگاه کوچک مرا از نور تهی کرد و احساس کردم که تأثیر جاذبۀ زمین برمن ازبین رفته، بله من داشتم پرواز می کردم وسرعت پرواز با عث اعوجاج تصویر اطراف در نظرم شده بود ،دیگر تنها رنگ می دیدم ، رفته رفته شعف پرواز در من به احساس ترس بدل میشد ،ناگهان صدایی قدسی شنیدم که می گفت :پسر بد ، پسر بد . از آنجایی که هر صعودی را سقوطی هست آرام آرام ارتفاع کم کردم تا آنکه به روی کاناپۀ مقابل تلویزیون فرود آمدم ، در تلویزیون زن چاقی جملاتی نامفهوم گفت وچند لحظه بعد موشی بعد از هتک حرمت به گربه ای از دست او گریخت ، در همین اثنا صدای زن همسایه را شنیدم از مادرم تشکر کرد ، وقتی متوجه شد که دختر نوپایش بیدار شده به شدّت ابراز شرمندگی کرد و به همراه کودکش رفت.بعد از آن روز پدر ومادرم در ساعات خاصّی مقابلم می نشستند و همیشه کتابی را با خود همراه داشتند که عکس پیر مرد ریشوی شکاکی بروی آن بود ونامش با "ف" شروع میشد ، حرف هایشان عمدتاَ برایم نامفهوم بود : دهانی / حسّی ، عضلانی ... شناسایی ، تجربۀ دکتر بازی...واین جلسات تا بیگ بنگ بعدی زندگیم ادامه داشت . اخیراََ دختر همسایه مان را پس از بیست ویک سال دیدم ، او که به دلیل تغییر ساعات فقر فرهنگی پدر ومادرش ساعت خواب منظمی دارد برایم تعریف کرد که مدّّتی است در خواب پدرش را به شکل خروس می بیند

بعدالتحریر :از نوشته ی بالا دو نتیجۀ اخلاقی گرفته می شود ، نخست آنکه عدد فردپایان پژوهش است زیرا که فاقد وجاهت دیالکتیک است ودیگر آنکه فقر فرهنگی باعث اختلال قوّۀ تشخیص و عدم درک تفاوت انسان با خروس می شود والخ...

سفرنامه ی تفرش

cinemagar1364 — Sun, 03 Jun 2007 13:57:18 GMT

مدتی قبل به لطف وجود استاد فتحعلی بیگی سفری به شهر تفرش دست داد برای دیدن یک مجلس تعزیه

که شرح آن را درزیر می خوانید

به جای مقدمه :

از خانه بیرون می آیم وبه سمت آژانس می روم ،راننده 5 دقیقه قبل یعنی درست در ساعت 5و31دقیقه و 8 ثانیه (با یکی دوثانیه پس و پیش ) و همزمان با اتمام کار شبانه ی یک پشه ی خون آشام بروی پره ی چپ بینی ام زنگ خانه را به صدا درآورده بود ،پشه با شکم پر از خون قصد پرواز داشت که موج صدایی به مانند صدای راهبه ای قرونِ وسطایی تمام وجودش را در احاطه گرفت و او را به یاد مشاهدات ِ یکی از اجدادش از جنگ خلیج فارس انداخت ،صدا به آرامی پشه را پشت سر گذاشت و در حین استحاله از صدای راهبه به صدای زنگ ،مانند نیزه ی غلام حبشی که در جگر حمزه ی سید الشهدا فرو می رود در مغز من پیچید چشم هایم را برهم نهادم وپس ازگذشت چند لحظه ، وقتی دوباره چشم گشودم خود را سوار آژانس در حال حرکت یافتم ،متوجه شدم که در هنگام خاموشی چشمانم یکی از هم پالگی هایم را نیزسوار کرده ایم ، در حال سواری زوزه کشان پهنه ی بزرگراه را

در می نوردید و سطح آن را به بیداری دعوت می کرد ،در نزدیکی دانشگاه راننده ی آژانس که متوجه شده ما دانشجوی هنریم می گوید: برادرزاده ی من هم دانشجوی هنر است و هنگام پیاده شدن ما متفکرانه می پرسد نمایش همون گرافیکه؟

سواری آژانس دور می شود متوجه دو اتوبوس بنز میشوم که در سال 1970 صفر کیلومتر بوده اند ! چشمم به گل گیر اتوبوس می افتد که روی آن نوشته: سلطان جاده

کنجکاویم باعث می شود گل گیر طرف دیگر را هم ببینم که روی آ ن نوشته: همیشه محکوم ولی بیگناه .

راننده های دو اتوبوس با دیدن این فعل من به طرف من و رفیقم می آیند چهره هایشان شبیه قهرمان های خاک آلود فیلم های کیمیایی است ،اسم یکی آقا اسدا... است ودیگری حسن آقا .

آقا اسدا... میگوید : شما مال اردوی طالقونید ؟

ومن می گویم: طالقون نه،تفرش!

- ای بابا به ما که گفتن طالقون

- فرقش چیه ؟

- ای بابا حسن آقا این پسره چی میگه ،تفرش 20 کیلومتر اون ورتره ،پس بقیه تون کجاس ؟

- میان حالا، حرکت ساعت شیش ونیمه

- ای بابا حسن آقا چی میگه این پسره ،به ما گفته بودن 5 حرکته ،ما از چهارونیم صبح ایجاییم

- به هرحال به ما اینطوری گفتن ...

نگاه عاقل اندر سفیهی به من و همراهم می اندازد سپس به ما پشت می کند تا بهمراه حسن آقا بروند ودر اتوبوس عقبی بنشینند

- بریم حسن آقا ،اینا دیگه کین؟

تفرش _ صلاة ظهر

نخست برای دیدن تکیه ای مرویم که متعلق به دوره ی قاجاریه است و چسبیده به مسجدی است که احتمالاً متعلق به اواخر دوره ی صفوی است البته قدمت ابنیه ای از این دست را به درستی نمی توان تخمین زد زیرا که چه بسیاربوده اند تکایا ومساجدی که بروی بنای مسجدی ویا تکیه ای قدیم تر از خود بنا شده اند که خود آن بنا ی قدیمی نیز بروی پرستشگاه ویا معبدی ساخته شده بوده،معماری این دو بنا در نوع خود منحصربه فرد است ،به محض ورود به تکیه باد خنکی صورت را نوازش می دهد دلیل اش کانال آبی است که ازقناتی در زیر مسجد میآید واز کنار سکوی تکیه می گذرد وکوران باد بروی آن هوا را به غایت خنک می کند و...

تفرش _ یک پردیس غذایی

گویند چهل درویش در خانقاهی بودند وچون شب در رسید خادم خانقاه به نزد پیر دراویش رفت وسر افکنده اظهار داشت :که ای شیخ جزاین چهار قرص نان در سفره نداریم درویش آن چهار قرص نان برگرفت وبه میان جمع برد وگفت : ای برادران این چهار قرص نان طعام امشب ماست نور از حجره بر میگیرم تا هر کس به قدر نیاز خورد ...ساعتی پس از آن چون پیر چراغ روشن نمود چهار قرص نان بر جای دید زیرا که هر کس چیزی نخورده بود جهت احسان به دیگران،حال چه کسی حق دارد دانشجوی تئاتر را از آن چهل درویش کم تر بپندارد ، تنها می ماند صدایی که در پردیس پیچیده بود:کباب هم شد غذا؟

تفرش _تکیه ای و درآن تعزیه ای

قدمت این تکیه نیز به دوره ی قاجار برمی گردد وتازگی مرمت شده بود به محض ورود ما دانشجویان دختر به قسمتی هدایت شدند که باید تعزیه را از آنجا واز پشت پرده میدیدند و پس از آن سرپرست گروه تعزیه خوان ها به استاد وما خوش آمد گفت وتعزیه آغاز شد.ابتدا چهارسوار دور سکو تاختند وسپس تعزیه خوان ها وارد شده وبه روی سکو می روند ،این مجلس تعزیه پنج یا شش صحنه داشت که یک صحنه اش گوشه محسوب می شد وآن صحنه ی شکسته شدن شمشیر حضرت علی وآوردن ذوالفقار توسط جبرائیل برای اوست،متأسفانه استفاده ی تعزیه خوان ها از بلند گو سبب می شد تا در برقراری ارتباط با کار دچار مشکل شوم مضاف براینکه بیشتر شبیه خوان ها قوائد عروضی را در خواندن شبیه نامه رعایت نمیکردند وآموزش سینه به سینه دستگاه های آوازی در میان آنها به عوض آنکه قوت باشد به آفت تبدیل شده است وعلاوه بر آنکه گاهی تحریر ها وقواعد دستگاه آوازی به درستی رعایت نمیشود گریز به گوشه های هر دستگاه نیز در لحظه ای نا به جا انجام می گیرد از اینها بگذریم موسیقی نیز دچار مشکلات فراوان بود ، نخست ناهماهنگی به این معنی که گاهی صدای موسیقی باعث میشد صدای شبیه شنیده نشود ودر واقع شروع زود تر از موعد موسیقی باعث نقصان کار می شد و دوم آنکه تم هایی از موسیقی جدید که

باعث سلب اصالت تعزیه اند نواخته می شدند از موسیقی متن سریال امام علی(ع ) تا مسافر ری وآهنگهای علی لهراسبی و ابراهیم طاطلیس و...

طهران -11 شب

درسرم ولوله ایست : پشه ی خون آشام - نمایش = گرافیک - آقا اسدا... - تاریخ معماری -چهل درویش - حمزه ی سیدالشهدا - قافیه ، عروض ، ابراهیم طاطلیس و دیگران...

نگاهي به زندگي و آثار فرانسوا تروفو _بخش آخر

cinemagar1364 — Sun, 20 May 2007 22:57:18 GMT

« مردي كه زن ها را دوست داشت » حكايتي از يك هوسران سيري ناپذير است كه شهوتش را مبناي نوشتن يك رمان موفق قرار مي دهد اما اين كتاب موجب تزكيه ي او و فرونشاندن اميالي سبب ساز نوشتن اش نمي شود

« اتاق سبز » اقتباسي تروفويي است از داستان هنري جيمز و به نوعي ستايش هنر و خلاقيت نويسنده است توسط فيلمساز .

« شب آمريكايي » يكي از عاشقانه ترين و بي پرده ترين فيلم هايي است كه در مورد سينما ساخته شده است ، تصويري ناب از عالم سينما با همه ي شور ها و شكست هايش و واكنش تروفو به تصاوير عذاب آور «5/8 » فليني و «پرسونا» ي برگمان نام روز درشب (یا شب امریکایی)تمهیدی استکه صحنه های شب را با استفاده ازفیلتر در روز فیلمبرداری میکنند و تصوری شبیه شب مهتابی بدست می آورند.

« كودك وحشي »[1] فيلمي است درباره ي تاثير درخشان تمدن و تعليم و تربيت بر كودكي كه با اتكا به غريزه اش زندگي كرده ،‌تروفو در اين فيلم كه به ژان پير لئو تقديمش كرده ، نقش دكتر ژان ايتار دانشمندي كه تربيت كودك را بر عهده مي گيرد خود ايفا كرده.

« پول تو جيبي » فيلمي است درباره رابطه كودك و مدرسه و پيوند هايش با بزرگتر ها و نيز ساير بچه ها ، نگاه تروفو در اين فيلم با چهارصد ضربه تفاوتهاي زيادي دارد

او نيك در يافته كه بزرگتر ها رفتاري سرشار از علاقه و از خودگذشتگي در برابر كودكان دارند.

«آخرين مترو» سياسي ترين فيلم تروفو -شايد تنها فيلم سياسي اش - به زندگي يك عده از بازيگران تئاتر در دوران اشغال فرانسه توسط نازي ها مي پردازد شخصيت اصلي فيلم كارگردان ونويسنده ايست كه در زير زمين تماشاخانه اش پنهان شده و از آنجا مي‌نويسد و كارگرداني مي كند فيلم را به نوعي حديث نفس تروفو دانسته اند.

تروفو در طي كارنامه اش از فيلم هاي عصيانگران جواني به فيلمهاي پخته و سنجيده ميانسالي مي رسد .

دو فيلم آخر تروفو « زني در همسايگي » و «بالأخره يكشنبه » اند كه عنوان دومي احساس و صيتنامه مانندي اش را منتقل مي كند تروفو در سال 1984 در سن 52 سالگي و در حالي كه يك سال از تولد نخستين فرزندش مي گذشت بر اثر سرطان بدرود حيات گفت.

[1] كودك وحشي از داستان واقعي پسر گرگ نما بر گرفته شده كه در جنگهاي فرانسه در 1806 پيدا شده بود.